Algoritmik Çağ: Pazarlama, Toplum ve Dijital Dönüşüm

Bu kitap, algoritmaların tarihsel evriminden başlayarak günümüz dijital pazarlama stratejilerine, mahremiyet tartışmalarına ve adalet arayışlarına uzanan geniş bir perspektif sunmaktadır. Çalışmanın temel amacı, algoritmik sistemlerin toplumsal yapıları nasıl dönüştürdüğünü, bireylerin davranışlarını ne şekilde etkilediğini ve bu süreçte ortaya çıkan etik sorunları kapsamlı bir biçimde analiz etmektir. Kitap, mekanik hesaplama cihazlarından modern yapay zekâ paradigmalarına uzanan teknolojik dönüşümü incelerken, bu gelişmelerin pazarlama, iletişim ve bireysel özerklik üzerindeki yansımalarını ele almaktadır. Filtre balonları (Pariser, 2011), yankı odaları (Geschke, Lorenz, & Holtz, 2019) ve algoritmik yanlılık (Ferrara, 2024) gibi kavramlar, çalışmanın teorik çerçevesini oluşturan temel taşlardır. Filtre balonu kavramı, algoritmaların kullanıcıya yalnızca belirli türdeki içerikleri göstererek düşünce çeşitliliğini azaltması sonucunda oluşan fenomeni tanımlamaktadır. Yankı odası ise, benzer görüşe sahip insanların bir araya gelerek birbirlerinin görüşlerini pekiştirmesi ve farklı görüşlere maruz kalma ihtimalinin azalması durumunu ifade etmektedir. Algoritmik yanlılık ise, makine öğrenimi modellerinin eğitim verilerindeki önyargıları öğrenerek ve yeniden üreterek ayrımcılık yaratması problemidir. Bu üç kavram, kitabın analitik temelini oluşturmakta ve algoritmaların toplumsal etkilerini anlamak için belirleyici olmaktadır. Kitabın disiplinler arası yaklaşımı, teknoloji, pazarlama, sosyoloji, psikoloji ve etik alanlarından perspektifler birleştirmektedir. Bu çok boyutlu bakış açısı, algoritmaların yalnızca teknik bir araç olarak değil, toplumsal ilişkileri ve güç dinamiklerini şekillendiren bir sistem olarak anlaşılmasını sağlamaktadır. Özellikle gözetim kapitalizmi (Coşkun, 2022) kavramı, kitabın ekonomi politik analiz boyutunu güçlendirmektedir. Gözetim kapitalizmi, kullanıcı davranışlarının sürekli izlenmesi ve bu verilerden ticari değer çıkarılması sistemini tanımlamaktadır. Bu sistem içinde bireyler, aynı zamanda veri kaynağı ve pazarlama hedefi olarak konumlandırılmaktadırlar.